Hijaab

In Frankrijk hebben we gezegden.

En net als elders is het wat het is.

Neem nu bijvoorbeeld: “De kap maakt de monnik niet.”

En de hijaab dan? Maakt hij de moslimvrouw?

Wat is dat eigenlijk, een hijaab?

 

De hijaab is vooreerst een woord.

We doen opnieuw het spelletje. We gaan op zoek naar de woordstam. We doen de klinkers verdwijnen tot de medeklinkers overblijven: H-J-B. Dat brengt ons bij het werkwoord hajaba. Het betekent: iets maskeren, iets verbergen.

Ik zie je al komen, je zal nu zeggen: “Ik heb het al begrepen, de hijaab dient om te verbergen.” Zeker, maar weet je, wanneer de boom het bos verbergt, noemen we hem toch ook geen hijaab?

Wat is dan de eerste betekenis van de hijaab? In de Koran vinden we net een heel preciese betekenis van het woord hijaabin het vers 33:53 dat de profeet in scène zet.

We zijn in Medina. De profeet heeft enkele van zijn jonge gezellen uitgenodigd om samen te eten. Het lijkt erop dat het over jonge bedoeïenen gaat die niet de gewoontes van de stad kennen. De profeet drukt ze daarom op het hart om niet achter het hijaab te gaan kijken, waarachter de vrouwen des huizes zitten die de maaltijd hebben klaargemaakt.

Die hijaab die de mannen van de vrouwen scheidt, da’s simpelweg een gordijn. Kijk niet achter het gordijn! We vinden datzelfde gordijn in de woestijntenten. Daar scheidde een gordijn het privé-gedeelte van de ontvangsruimte.

Maar de maatschappij verandert ten tijde van het imperium en we zien er de hajib verschijnen, de kamerheer, een woord dat we nu niet meer gebruiken. Hij is een soort van portier die het recht had om de toegang tot het huis te ontzeggen aan zij die er niet uitgenodigd waren. De hajib vertegenwoordigt dus een duidelijke breuk met de stammencultuur, waar de tent open was voor iedereen die zich aanbood in de naam van de plicht tot gastvrijheid.

Het is je misschien al opgevallen: hajib is van dezelfde familie als hijaab.

Vandaag is de hijaab de naam geworden van een kledingstuk. Niet zomaar een stukje kledij: het is een stuk stof dat het lichaam moet bedekken. Zij die het aantrekken doen dat vanuit dezelfde gedachtengang als degenen voor wie het habijt de monnik maakt, of de hijaab de moslimvrouw. Nochtans maakt de Koran nergens gewag maakt van die kledij, laat staan dat zo’n kledingstuk een religieuze verplichting is.

Weet je dat de nacht soms kafir wordt genoemd, omdat de duisternis dan alles bedekt? Welnu, de nacht brengt ook de hijaab, niet het kledingstuk, maar de naam. Want alles bedekken is alles verbergen.

  • 20 februari 2020

In Frankrijk hebben we gezegden. En net als elders is het wat het is. Neem nu bijvoorbeeld: "De kap maakt de monnik niet." En de hijaab dan? Maakt hij de moslimvrouw? Wat is dat eigenlijk, een hijaab?